Retatrutide is een van de meest besproken onderzoeksverbindingen in de metabole wetenschap. De resultaten uit klinische studies hebben wereldwijd de aandacht getrokken van onderzoekers, medische professionals en het bredere publiek. In dit uitgebreide artikel bespreken we alle beschikbare klinische data, wat deze resultaten betekenen in de context van bestaande behandelingen, en welke ervaringen tot nu toe zijn gerapporteerd.
Retatrutide resultaten uit de fase 2-studie
De meest uitgebreide gepubliceerde gegevens over retatrutide zijn afkomstig uit de fase 2-studie geleid door Jastreboff et al., gepubliceerd in het New England Journal of Medicine (2023; 389:514-526). Deze gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde studie includeerde 338 volwassenen met obesitas of overgewicht en duurde 48 weken.
De resultaten waren opmerkelijk: deelnemers die de hoogste dosis van 12 mg per week ontvingen, bereikten een gemiddeld gewichtsverlies van 24,2% ten opzichte van hun uitgangsgewicht. Dit is het hoogste gemiddelde gewichtsverliespercentage dat tot op heden is gerapporteerd voor enige onderzochte verbinding in klinische studies naar gewichtsreductie.
| Dosisgroep | Gewichtsverlies | ≥10% verlies | ≥15% verlies | ≥20% verlies |
|---|---|---|---|---|
| Placebo | -2,1% | 9% | 2% | 0% |
| 1 mg/week | -8,7% | 42% | 19% | 9% |
| 4 mg/week | -17,1% | 75% | 60% | 34% |
| 8 mg/week | -22,8% | 88% | 77% | 57% |
| 12 mg/week | -24,2% | 91% | 83% | 63% |
Bron: Jastreboff et al., N Engl J Med 2023; 389:514-526. Gewichtsverlies weergegeven als gemiddelde procentuele verandering ten opzichte van baseline na 48 weken behandeling.
Hoeveel kun je afvallen met retatrutide?
Een van de meest gestelde vragen over retatrutide is hoeveel gewichtsverlies realistisch is. Op basis van de klinische studiegegevens kunnen we het volgende concluderen:
- Gemiddeld 24,2% bij 12 mg: Dit betekent dat iemand van 100 kg gemiddeld tot 75,8 kg zou afvallen na 48 weken behandeling met de hoogste dosis.
- 63% bereikte meer dan 20% verlies: Bij de 12 mg-groep verloor bijna twee derde van de deelnemers meer dan een vijfde van hun lichaamsgewicht.
- 91% bereikte meer dan 10% verlies: Vrijwel alle deelnemers in de hoogste dosisgroep bereikten klinisch significante resultaten.
- Continue curve: Het gewichtsverlies was na 48 weken nog niet geplafoneerd, wat suggereert dat langere behandeling tot nog grotere resultaten kan leiden.
Deze cijfers zijn aanzienlijk beter dan die van alle eerder geteste verbindingen. Ter vergelijking: semaglutide 2,4 mg (Wegovy) bereikte 15,3% gewichtsverlies in de STEP-studie, en tirzepatide 15 mg (Mounjaro) bereikte 22,5% in de SURMOUNT-1-studie.
Wanneer zijn de eerste resultaten zichtbaar?
De tijdlijn van gewichtsverlies met retatrutide in de klinische studie verliep als volgt:
Tijdlijn gewichtsverlies retatrutide (12 mg-groep)
Belangrijk om op te merken is dat de gewichtsverliescurve bij week 48 nog steeds dalend was. Dit betekent dat de deelnemers nog steeds gewicht verloren aan het einde van de studie. De lopende fase 3-studies, die langer duren, zullen meer inzicht bieden in het uiteindelijke plateau van gewichtsverlies met retatrutide.
Metabole verbeteringen naast gewichtsverlies
De resultaten van retatrutide gaan verder dan alleen gewichtsverlies. In de klinische studie werden ook significante verbeteringen in diverse metabole parameters gerapporteerd:
HbA1c-verlaging
Deelnemers met type 2 diabetes toonden significante verbeteringen in de bloedsuikerregulatie. Het HbA1c-gehalte daalde gemiddeld met 1,5-2,0 procentpunten bij de hogere doses, wat wijst op een sterk glycemisch effect.
Levervetreductie
Een opmerkelijke bevinding was de sterke afname van levervet bij deelnemers. Bij de 8 mg en 12 mg-groepen werd een vermindering van meer dan 80% van het levervetgehalte gerapporteerd, wat relevant is voor NAFLD-onderzoek.
Lipidenprofiel
Verbeteringen in triglyceriden, LDL-cholesterol en HDL-cholesterol werden waargenomen. De triglyceriden daalden met gemiddeld 30-40% bij de hogere dosisgroepen.
Bloeddruk
Een daling van de systolische bloeddruk van gemiddeld 5-8 mmHg werd gerapporteerd, consistent met het gewichtsverlies en vergelijkbaar met het effect van anti-hypertensieve medicatie.
Ervaringen met bijwerkingen in de klinische studie
De bijwerkingen die deelnemers in de studie ervoeren, waren overwegend gastro-intestinaal van aard en vergelijkbaar met die van andere GLP-1-agonisten. De meest gemelde bijwerkingen waren:
- Misselijkheid: Meest voorkomend, met name tijdens de dosisescalatiefase. Bij de 12 mg-groep rapporteerde 47% enige mate van misselijkheid, maar deze was meestal mild en nam af na de eerste weken.
- Diarree: Gerapporteerd bij 28% van de deelnemers in de 12 mg-groep. Meestal voorbijgaand van aard.
- Verminderde eetlust: Hoewel dit technisch een bijwerking is, beschouwden veel deelnemers dit als een gewenst effect dat bijdroeg aan het gewichtsverlies.
- Constipatie en dyspepsie: Minder frequent gerapporteerd, maar aanwezig bij een klein percentage deelnemers.
Belangrijk is dat minder dan 6% van de deelnemers de studie staakte vanwege bijwerkingen. Dit wijst op een over het algemeen aanvaardbaar verdraagbaarheidsprofiel. Voor een uitgebreid overzicht van alle bijwerkingen, zie ons artikel over retatrutide bijwerkingen.
Vergelijking met semaglutide en tirzepatide
Om de resultaten van retatrutide in perspectief te plaatsen, is het nuttig om deze te vergelijken met de twee meest bekende gewichtsverliesverbindingen die momenteel beschikbaar zijn:
| Parameter | Retatrutide 12mg | Tirzepatide 15mg | Semaglutide 2,4mg |
|---|---|---|---|
| Werkingsmechanisme | GIP + GLP-1 + Glucagon | GIP + GLP-1 | GLP-1 |
| Gem. gewichtsverlies | -24,2% | -22,5% | -15,3% |
| Deelnemers ≥20% | 63% | 57% | 32% |
| Studieduur | 48 weken | 72 weken | 68 weken |
| Studiefase | Fase 2 | Goedgekeurd | Goedgekeurd |
| Toediening | 1x per week SC | 1x per week SC | 1x per week SC |
Bronnen: Jastreboff et al., NEJM 2023; 389:514-526 (retatrutide). Jastreboff et al., NEJM 2022; 387:205-216 (tirzepatide). Wilding et al., NEJM 2021; 384:989-1002 (semaglutide).
Een belangrijke kanttekening: de retatrutide-studie duurde 48 weken en het gewichtsverlies was aan het eind nog niet geplafoneerd. De tirzepatide- en semaglutide-studies duurden langer (72 respectievelijk 68 weken). Het is daarom aannemelijk dat het uiteindelijke gewichtsverlies met retatrutide bij langere behandeling nog groter zou zijn dan de gerapporteerde 24,2%.
Waarom zijn de resultaten van retatrutide zo uitzonderlijk?
Het uitzonderlijke gewichtsverlies met retatrutide wordt door onderzoekers toegeschreven aan het unieke drievoudige werkingsmechanisme. Terwijl semaglutide alleen via de GLP-1-receptor werkt en tirzepatide via GIP en GLP-1, activeert retatrutide ook de glucagonreceptor. Dit derde target draagt op twee manieren bij aan het gewichtsverlies:
- Verhoogd energieverbruik: Glucagonreceptoractivatie stimuleert de thermogenese, waardoor het lichaam meer calorieen verbrandt in rust. Dit effect is additief aan de calorie-reductie door verminderde eetlust.
- Directe vetverbranding: Glucagon bevordert de lipolyse (afbraak van vet) in de lever en het vetweefsel. Dit draagt bij aan de opmerkelijke vermindering van levervet die in de studie werd waargenomen.
- Synergie tussen receptoren: De gecombineerde activatie van alle drie receptoren lijkt een synergistisch effect te hebben dat groter is dan de som van de afzonderlijke effecten. Dit verklaart waarom het verschil met tirzepatide (twee receptoren) groter is dan verwacht.
Fase 3-studies en toekomstige resultaten
Eli Lilly voert momenteel meerdere fase 3-studies uit met retatrutide. Deze studies omvatten:
- TRIUMPH-3: Een grote studie naar gewichtsreductie bij volwassenen met obesitas. Meer dan 2.000 deelnemers, duur 72 weken.
- TRIUMPH-4: Studie gericht op cardiovasculaire uitkomsten bij patienten met obesitas en bestaande hartziekte.
- Studies bij NAFLD/NASH: Gezien de opmerkelijke levervetreductie in fase 2 worden specifieke studies uitgevoerd naar het effect op leververvetting.
De eerste resultaten van deze fase 3-studies worden in de loop van 2026-2027 verwacht. Deze grotere studies met langere follow-up zullen definitief uitwijzen of retatrutide zijn belofte als meest effectieve gewichtsverliesverbinding waarmaakt.
Wat betekenen deze resultaten voor onderzoekers?
Voor metabole onderzoekers zijn de resultaten van retatrutide bijzonder relevant. Het drievoudige werkingsmechanisme opent nieuwe onderzoeksmogelijkheden op het gebied van:
- Synergieen tussen incretinemimetica en glucagonreceptoractivatie
- De rol van thermogenese bij gewichtsreductie
- Levervetmetabolisme en de behandeling van NAFLD/NASH
- Cardiovasculaire effecten van metabole peptiden
- Optimale dosisresponsrelaties bij meervoudige receptoragonisten
Retatrutide is als onderzoeksreagens beschikbaar in Nederland voor wetenschappelijke doeleinden. Voor informatie over het bestellen van retatrutide met Certificate of Analysis verwijzen wij u naar onze bestelpagina.